Szczepienia część 4. Szczepienia obowiązkowe: BŁONICA, TĘŻEC, KRZTUSIEC, POLIO, H. INFLUENZAE, WZWB – czy warto wybrać szczepionki wysokoskojarzone (5w1; 6w1)?

Obowiązkowe szczepienia w pierwszych dwóch latach życia

            Zdrowe i donoszone dziecko po porodzie, jeszcze w oddziale noworodkowym otrzymuje 1. dawkę szczepionki przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B – w ciągu 24 godzin po urodzeniu) oraz szczepionkę BCG przeciwko gruźlicy. Pierwsza wizyta szczepienna w poradni odbywa się po ukończeniu 6 tygodnia życia (między 6 a 8 t.ż.). Wtedy właśnie rodzice stają przed dylematem, czy wybrać szczepienie 5 w 1 czy  6 w 1, a może nie warto kombinować i przepłacać, tylko iść schematem refundowanym przez NFZ.

            Żeby łatwiej było zrozumieć, jakie szczepienia zastępują preparaty wysokoskojarzone, w poniższej tabeli podsumuję obowiązkowe szczepienia w 1-2 r.ż. O szczepieniach na pneumokoki więcej pisałam TUTAJ. Natomiast o szczepieniach zalecanych przeczytasz TUTAJ (meningokoki) i TUTAJ (rotawirusy).

* Więcej TUTAJ.

Wyboru schematu szczepienia rodzice dokonują na pierwszej wizycie szczepiennej, ale przy każdym kolejnym szczepieniu można przejść na preparaty wysokoskojarzone (jeśli np. rodzice zdecydują, że dziecko źle zniosło pierwsze szczepienie albo jeśli pojawią się wskazania np. neurologiczne). Jeśli już jednak zdecydujemy się na określoną szczepionkę 5 w 1 lub 6 w 1, to należy trzymać się danego preparatu. Zamiany można dokonać wyjątkowo np. w przypadku braku dostępności określonego preparatu.

            Chcę podkreślić, że wszystkie przedstawione wyżej alternatywne schematy są skuteczne i bezpieczne.

Jakie są podstawowe zalety płatnych preparatów wysokoskojarzonych:

  • mniejsza liczba zastrzyków, a więc mniejsza traumatyzacja dziecka i rodziców;-)
  • szczepienia skojarzone zawierają bezkomórkową komponentę krztuścową, która obarczona jest mniejszym ryzykiem powikłań neurologicznych (stąd zalecenie stosowania tej szczepionki u dzieci z chorobami neurologicznymi, wcześniaków) – muszę jednak podkreślić, że związek przyczynowy szczepionki DTP z wystąpieniem encefalopatii jest uważany za wątpliwy
  • łatwiejsza realizacja kalendarza szczepień (w przypadku szczepionek refundowanych rodzice czasem życzą sobie rozdzielania wizyt szczepiennych, a wtedy w przypadku wskazań do ich czasowego odroczenia, wydłużają się odstępy pomiędzy kolejnymi dawkami tej samej szczepionki i trudniej nadrobić zaległości)
  • szczepienia skojarzone nie zawierają tiomersalu (etylenu rtęci) w przeciwieństwie do szczepionki DTP – piszę o tym, ponieważ może być to argument dla niektórych rodziców, chociaż nie do końca racjonalny, bo dostępne dane silnie przemawiają przeciwko związkowi tiomersalu obecnego w szczepionkach ze zwiększonym ryzykiem autyzmu lub innych zaburzeń neurorozwojowych

Najczęstsze MITY  dotyczące preparatów wysokoskojarzonych:

1. Te szczepienia przeciążają układ immunologiczny – FAŁSZ

System immunologiczny zdrowego dziecka potrafi odpowiadać w jednym czasie nawet na ok. 10 000 antygenów, a szczepionki podawane w okresie 2-6 miesiąca życia wykorzystują mniej niż 0,01% jego potencjału. Natomiast szczepionki 5- i 6-składnikowe paradoksalnie zawierają mniej antygenów niż preparaty refundowane, bo są po prostu nowocześniejsze.

2. Te szczepionki są niebezpieczne i wykryto, że mogą zwiększać ryzyko zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej (SIDS) – FAŁSZ

Liczne badania wykazały brak takiego związku przyczynowo-skutkowego. Co więcej jedna z metaanaliz wykazała nawet zmniejszenie przypadków SIDS w ciągu 14 dni po podaniu preparatu Infanrix Hexa, jednak badanie to zbiegło się z kampanią postulującą układanie dzieci do snu plecach.

Szczepionki wieloskładnikowe są stosowane w programach szczepień wielu krajów świata m.in. w przeważającej większości krajów Unii Europejskiej.

Jaki preparat wybrać, jeśli zdecydujesz się na szczepienie 5- lub 6-składnikowe

Dowolny. Osobiście uważam, że jeśli już kojarzyć, to możliwie maksymalnie. Dlatego preferuję preparaty 6 w 1, ale są one nieco droższe (ok. 50 zł na dawce) od szczepionek 5 w 1, co daje w sumie jakieś 200 zł różnicy przy czterech podaniach.

Dostępne na naszym rynku szczepionki wysokoskojarzone:

1. 5 w 1 – oba dostępnie na rynku preparaty kosztują ok. 150 zł za dawkę

2. 6 w 1 – ok. 180 – 240 zł

Wybór producenta zależy od preferencji rodziców, a czasem dostępności szczepionki. Jedyną zasadniczą różnicą między nimi jest górny wiek rejestracji, który dla preparatów Infanrix wynosi 36 miesięcy, a dla preparatów Pentaxim i Hexacima 24 miesiące. To znaczy, że nie można ich podać po ukończeniu odpowiednio 2 i 3 roku życia. Ma to znaczenie w przypadku znacznych opóźnień w realizacji kalendarza szczepień.

Źródła:

  • 1. Program Szczepień Ochronnych na 2020 rok
  • 2. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) wyżej wymienionych szczepionek
  • 3. https://www.mp.pl/szczepienia/artykuly/przegladowe/208344,najczestsze-kontrowersje-zwiazane-z-bezpieczenstwem-szczepien
  • 4. Wysocki J; Czajka H “Szczepienia w pytaniach i odpowiedziach”. Wydawnictwo Help Med. Kraków 2018.