Szczepienia część 3. Szczepienie zalecane: ROTAWIRUSY

Co to są rotawirusy?

Rotawirusy (RV) są najczęstszą na świecie przyczyną biegunki u dzieci i niemowląt. Prawdopodobieństwo zakażenia jest wysokie, bo wirusy te występują powszechnie: u wszystkich dzieci do 5. roku życia stwierdza się swoiste przeciwciała świadczące o kontakcie z RV. Ryzyko hospitalizacji w pierwszych 5 latach życia z tego powodu wynosi ok. 5%, najwyższe jest w 1 roku życia. Leczenia w warunkach ambulatoryjnych z powodu biegunki rotawirusowej wymaga ok. 33% dzieci.

Jak przebiega infekcja rotawirusami?

Infekcja rotawirusowa zwykle ujawnia się w ciągu 48 godzin po ekspozycji na wirusa. Początkowo często objawia się wymiotami i gorączką,  po których przez 3-8 dni utrzymuje się wodnista biegunka. Podczas infekcji może występować ból brzucha. U zdrowych dorosłych ból brzucha lub uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej mogą być jedynymi objawami infekcji. Możliwy jest także zupełnie bezobjawowy przebieg, a takie bezobjawowe osoby mogą być źródłem zakażenia. Uważa się, że RV jest wydalany z kałem przed początkiem objawów i nawet do 10 dni po ich ustapieniu. Przenosi się on drogą kontaktową (przez zanieczyszczone ręce i przedmioty), a do zakażenia potrzeba niewiele cząsteczek wirusa, więc jest bardzo zakaźny.

Ponadto RV jest jedną z częstszych przyczyn zakażeń wewnątrzszpitalnych i nierzadko staje się przyczyną wydłużenia hospitalizacji, która była spowodowana inną przyczyną.

Występuje wiele typów RV, dlatego infekcję można przechodzić kilka razy w życiu, jednak kolejne zakażenia mają zazwyczaj łagodniejszy przebieg. Na zachorowanie narażone są także zaszczepione dzieci, natomiast szczepienie znacznie obniża ryzko cieżkigo przebiegu biegunki i hospitalizacji z tego powodu.

Dostępne szczepienia.

Szczepionki przeciwko rotawirusom są przeznaczone dla wszystkich zdrowych niemowląt od 6. tygodnia życia. Nie określono szczególnych grup ryzyka i uważa się, że wszystkie dzieci w pierwszych latach życia są zagrożone ciężkim przebiegiem biegunki rotawirusowej (i hospitalizacją!). Wg oficjalnych rekomendacji szczepienie należy rozpocząć nie później niż do ukończenia 12. tygodnia życia (optymalnie między 6. a 8. t.ż.).

Na rynku dostępne są następujące DOUSTNE szczepionki:

  • Rotarix: 2 dawki w odstępie co najmniej 4 tygodni. Pierwszą dawkę można podać po ukończeniu 6 tygodnia życia do maksymalnie 12 t.ż. Można podawać wcześniakom (urodzonym po ukończeniu 27 tygodnia ciąży).Najlepiej, aby dwudawkowy schemat szczepienia ukończyć do 16 t.ż. (ale dopuszczone jest podanie drugiej dawki do 24 tygodnia życia).
  • Rotateq: 3 dawki w odstępie co najmniej 4 tygodni między dawkami. Pierwszą dawkę można podać po ukończeniu 6 tygodnia życia do maksymalnie 12 t.ż. Można podawać wcześniakom (urodzonym po ukończeniu 25 tygodnia ciąży). Zaleca się, aby trzydawkowy cykl szczepień podać przed ukończeniem 20.–22.tygodnia życia. W razie koniecznościtrzecią (ostatnią) dawkę można podać przed ukończeniem32.tygodnia życia.

Źródła

  1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/rotavirus/symptoms-causes/syc-20351300
  2. https://www.mp.pl/szczepienia/ekspert/rotawirusy_ekspert/rota-objawy/90390,jakie-jest-w-polsce-ryzyko-zachorowania-dziecka-na-ostra-biegunke-rotawirusowa
  3. Vesikari T., Van Damme P., Giaquinto C. i wsp.: ESPID consensus recommendations for rotavirus vaccination in Europe. J. Pediatr. Infect. Dis., 2015; 34: 635–643
  4. https://www.mp.pl/szczepienia/ekspert/rotawirusy_ekspert/rota-wskazania/113597,jakie-sawskazania-doszczepienia-przeciwko-rotawirusom
  5. https://pl.gsk.com/media/806330/rotarix-druki-pl-25_03_2019.pdf
  6. http://www.msddlalekarzy.pl/upload/chpl/18-05-25-18_05_21_ROTATEQ-H-C-0669-IB-076-PI-pl-CRT.pdf